Theo dự thảo, trung tâm sẽ là đơn vị sự nghiệp công lập thuộc UBND cấp tỉnh, hoạt động độc lập theo mô hình hành chính “một cửa liên thông”. Các trung tâm hoạt động trên hệ thống cơ sở dữ liệu kết nối thống nhất trên cả nước.
Người dân, doanh nghiệp chỉ cần đến trung tâm để thực hiện các thủ tục trong giao dịch bất động sản, quyền sử dụng đất.
Đây sẽ là đầu mối tiếp nhận, hướng dẫn và phối hợp giải quyết các thủ tục giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất của các tổ chức và cá nhân, thu thuế, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Cùng với đó, tại đây sẽ thẩm tra, thẩm định tính pháp lý của nguồn cung bất động sản, quyền sử dụng đất. Thực hiện các thủ tục về thuế, phí đối với các giao dịch. Xác lập hợp đồng mua bán, chuyển nhượng trên hệ thống điện tử.
Ngoài ra, trung tâm còn thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất (sổ đỏ); lập hồ sơ, lưu trữ hồ sơ trực tuyến các loại hợp đồng giao dịch bất động sản. Tích hợp hệ thống cơ sở dữ liệu thông tin liên quan đến nhà ở, thị trường bất động sản; dữ liệu về đất đai, thuế, tài sản thế chấp/giải chấp ngân hàng để phục vụ các cơ quan quản lý nhà nước và người dân dễ dàng tra cứu, tìm hiểu khi giao dịch.
Thay vì phải chạy qua nhiều cơ quan, trung tâm sẽ giúp người dân, doanh nghiệp thực hiện liên thông các thủ tục, từ tìm hiểu, cung cấp thông tin; xác lập giao dịch mua, bán, thuê, thuê mua bất động sản đến khâu cấp sổ đỏ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và tăng cường tính công khai, minh bạch của giao dịch.
Theo dự thảo, mô hình Trung tâm giao dịch sẽ được thí điểm trên phạm vi toàn quốc, trong hai năm (2026-2027).
Các loại bất động sản giao dịch thực hiện tại trung tâm gồm: nhà ở có sẵn, nhà ở hình thành trong tương lai, quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật trong dự án bất động sản, quyền sử dụng đất ở được mã hóa, định danh theo từng bất động sản.
Hình thức giao dịch từ mua bán, chuyển nhượng đến cho thuê mua.
Các trung tâm hoạt động trên cơ sở kết nối liên thông dữ liệu giữa các ngành: xây dựng, tài nguyên và môi trường, thuế, dân cư, ngân hàng và các cơ quan liên quan.
Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh, việc thí điểm mô hình Trung tâm giao dịch bất động sản nhằm đổi mới phương thức giao dịch, giảm thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian và chi phí cho người dân, doanh nghiệp. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, góp phần công khai, minh bạch thị trường.
Bộ Xây dựng sẽ phối hợp với Bộ Công an cập nhật, hoàn thiện, vận hành hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về nhà ở và thị trường bất động sản kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, công chứng… cập nhật về pháp lý dự án, các giao dịch bất động sản.
Theo Bộ Tư pháp, đề xuất trao quyền xác nhận giao dịch cho Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do Nhà nước quản lý thay cho công chứng, chứng thực là không phù hợp với tính chất, giá trị của hoạt động công chứng.
Bộ Công an đề nghị Bộ Xây dựng phối hợp với Bộ TN-MT nghiên cứu, đề xuất chức năng, nhiệm vụ của trung tâm giao dịch bất động sản và giao dịch quyền sử dụng đất cấp tỉnh, nhất là quy định về chức năng cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ).
