Lời tòa soạn:
Thị trường nhà ở xã hội đang xuất hiện nhiều bất cập nghiêm trọng: từ “cò mồi” xếp chỗ, làm giá hồ sơ, thu phí nộp online đến tình trạng bán chênh hàng trăm triệu đồng, đi ngược mục tiêu hỗ trợ người thu nhập thấp. Trước thực trạng này, Thủ tướng Chính phủ và Bộ Xây dựng đã yêu cầu các địa phương tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm mọi hình thức trục lợi.
VietNamNet thực hiện tuyến bài nhằm phản ánh đa chiều, đồng thời đề xuất giải pháp cấp thiết để thị trường nhà ở xã hội vận hành đúng bản chất và mục tiêu.
Không nộp hồ sơ qua môi giới, sàn trung gian
Tại phiên họp thứ ba của Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản hôm 11/11, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh yêu cầu tăng cường minh bạch, phòng ngừa tiêu cực, ngăn chặn tình trạng “găm hàng”, thổi giá, đầu cơ, trục lợi trong việc xét duyệt, mua bán, cho thuê nhà ở xã hội (NƠXH).
Thị trường Hà Nội thời gian qua ghi nhận tín hiệu sôi động trở lại ở phân khúc NƠXH khi hàng loạt dự án mới được mở bán, với mức giá dao động từ 18,4 đến 29,4 triệu đồng/m2.
Trao đổi với PV VietNamNet, ông Luyện Văn Phương, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội, cho biết công tác kiểm soát minh bạch và chống trục lợi chính sách đã được Sở triển khai đồng bộ ngay từ đầu năm. Sở đã ban hành văn bản hướng dẫn việc bán, cho thuê, thuê mua NƠXH, quán triệt các quy định và hướng dẫn người dân nộp hồ sơ đúng pháp luật.
Cơ quan chức năng lưu ý, các hộ gia đình, cá nhân có nhu cầu mua, thuê mua NƠXH chủ động kê khai hồ sơ theo mẫu quy định tại Thông tư 05/2024 của Bộ Xây dựng.
Đặc biệt, chỉ nộp trực tiếp cho chủ đầu tư, không thông qua môi giới hoặc các sàn giao dịch bất động sản trung gian. “Chúng tôi đã công khai đầy đủ địa chỉ tiếp nhận hồ sơ trên Cổng thông tin điện tử của Sở Xây dựng Hà Nội và website chính thức của chủ đầu tư từng dự án. Người dân tuyệt đối không nộp qua bất kỳ cá nhân hay tổ chức nào không được chỉ định”, ông Phương nhấn mạnh.
Cùng với đó, Sở Xây dựng đề nghị Công an TP Hà Nội chỉ đạo công an cấp xã nơi có dự án rà soát, nắm bắt và xử lý các đối tượng môi giới lợi dụng nhận kê khai, nộp hồ sơ mua, thuê, thuê mua NƠXH trái quy định.
Cuối năm 2025: Dự báo quá tải hồ sơ, người dân cần chủ động
Để người dân dễ tiếp cận và tránh bị lợi dụng, Sở Xây dựng đã đăng tải đầy đủ thông tin chi tiết về từng dự án NƠXH, bao gồm vị trí, giá bán, giá thuê, thời gian và địa điểm tiếp nhận hồ sơ trực tiếp.
Ông Phương cho biết, khi nhận được đề nghị từ chủ đầu tư, Sở đều rà soát và công khai ngay trên cổng thông tin điện tử để người dân chủ động chuẩn bị hồ sơ.
Trong thông báo, cơ quan chức năng tiếp tục cảnh báo người dân không nộp hồ sơ qua sàn trung gian, không đặt cọc, không đưa bất kỳ khoản tiền nào cho tổ chức, cá nhân mạo danh chủ đầu tư. Đồng thời, nghiêm cấm các tổ chức, cá nhân lợi dụng chính sách về NƠXH và nhu cầu của người dân để thu tiền, tiền đặt cọc sai quy định.
“Sở Xây dựng nghiêm cấm mọi hành vi lợi dụng chính sách và nhu cầu của người dân để thu tiền trái quy định. Đồng thời, chúng tôi đã đề nghị UBND cấp xã nơi có dự án tăng cường giám sát hoạt động mua, bán NƠXH trên địa bàn nhằm ngăn ngừa trục lợi,” ông Phương nói.
Theo vị Phó Giám đốc Sở, cuối năm nay, một số dự án NƠXH tại Hà Nội sẽ triển khai tiếp nhận hồ sơ đăng ký mua, thuê và thuê mua. Vì nhu cầu lớn có thể dẫn đến tình trạng quá tải, Sở khuyến nghị người dân nên theo dõi thường xuyên trên trang web của Sở Xây dựng để tránh bỏ lỡ thời điểm tiếp nhận.
“Người dân chỉ nên liên hệ với chủ đầu tư và nộp hồ sơ đúng địa chỉ được đăng tải công khai, tránh bị lợi dụng, đồng thời đảm bảo sự minh bạch trong xét duyệt NƠXH”, ông Phương khuyến cáo.
‘Chênh lệch quá lớn giữa nhà ở xã hội và nhà thương mại khiến đầu cơ nhà ở xã hội diễn ra mạnh mẽ, biến chính sách an sinh thành một dạng hàng hóa đầu cơ’.
Giá bất động sản leo thang, nguồn cung hạn chế và nhu cầu lớn khiến tình trạng cò mồi, dịch vụ môi giới len lỏi vào thị trường nhà ở xã hội, từ khâu nộp hồ sơ trực tiếp đến nộp hồ sơ online hay suất bán chênh hàng trăm triệu đồng.
Theo Bộ Xây dựng, để tăng cường minh bạch, quản lý việc xét duyệt, vận hành nhà ở xã hội, Chính phủ đã giao UBND cấp tỉnh chủ trì hoặc phối hợp với cơ quan liên quan thanh, kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm trong đầu tư, xây dựng, bán nhà ở xã hội.
