Tại Hội trường Quốc hội, Đại biểu Hoàng Văn Cường (đoàn Hà Nội) đánh giá dự án đầu tư dự án tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng có triển vọng mang lại hiệu quả cao bởi đây là tuyến đường sắt kết nối tuyến hành lang từ Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, là tuyến hành lang quan trọng thứ 2 chỉ sau hành lang kinh tế Bắc – Nam, với khối lượng vận chuyển hàng hoá rất lớn.
Tuyến này được kết hợp vận chuyển 2 phương thức cả vận tải hàng và hành khách nên tính hữu dụng cao.
“Ưu tiên đặt hàng doanh nghiệp nội” để Việt Nam có ngành đường sắt hiện đại, tự chủ
Hơn nữa, sau khi xây dựng xong, tuyến sẽ kết nối được với đường sắt Trung Quốc qua đó giúp liên thông liên tục về hàng hoá và hành khách trong nước với quốc tế.
Đại biểu Hoàng Văn Cường, Đoàn Đại biểu Hà Nội (Ảnh: QH.VN)
Song song đó, sau khi xây dựng tuyến đường sắt này, tính chất chuyển giao công nghệ rất cao, trước hết là có khả năng chuyển giao công nghệ cho một loạt khâu sản xuất đường sắt trong nước, đặc biệt là tương thích với sản xuất đường sắt đô thị. Nhờ đó có thể phát triển công nghệ đường sắt đô thị bằng công nghệ trong nước.
Đại biểu đề nghị, trong dự án này cần nhấn mạnh hơn vào ưu tiên đặt hàng và giao nhiệm vụ cho doanh nghiệp trong nước về làm chủ xây dựng đường, cầu, hầm; sản xuất đường ray; đóng toa xe.
Thực tế, theo đại biểu Hoàng Văn Cường, trong cuộc gặp giữa Thủ tướng, các doanh nghiệp đều khẳng định có thể thực hiện được nếu Chính phủ đặt hàng. Ông Cường cho rằng: Một khi Chính phủ đặt hàng doanh nghiệp, chúng ta chấp nhận ban đầu giá thành có thể cao hơn so với việc đi mua từ quốc tế. Nhưng khi đó, toàn bộ số tiền đầu tư đó sẽ trở thành tăng trưởng kinh tế trong nước và giúp tăng trưởng GDP.
Đại biểu Trần Văn Tiến, Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Phúc (Ảnh: QH.VN)
“Nếu nhập công nghệ nước ngoài thì tiền đầu tư chảy ra ngoài và chúng ta không bao giờ có được ngành công nghiệp đường sắt”, ông Cường nói.
Xem xét tính phù hợp trong công nghệ đường sắt liên vận với Trung Quốc
Vị đại biểu nhấn mạnh việc đặt hàng của Nhà nước cho doanh nghiệp trong nước làm các dự án đường sắt bởi doanh nghiệp cần số vốn lớn nhập công nghệ, nhưng nếu xong tuyến này mà không đặt hàng tiếp tuyến khác thì họ không thể có tiền đầu tư tiền lớn mua công nghệ.
Chính vì vậy, ông Cường cho rằng: Nhà nước cần cam kết đặt hàng để các doanh nghiệp yên tâm đầu tư, tránh tình trạng như thị phần công nghiệp ô tô nhỏ nhưng cho quá nhiều doanh nghiệp vào dẫn đến các doanh nghiệp không đầu tư công nghệ mà mua linh kiện về lắp ráp.
Đối với các công đoạn chưa làm chủ được như sản xuất đầu máy, tín hiệu theo Đại biểu Cường: Cần phải có nhà thầu quốc tế nhưng cần phải có cam kết về chuyển giao công nghệ.
Cũng trao đổi về vấn đề này, Đại biểu Trần Văn Tiến (Đoàn Vĩnh Phúc) cho rằng: Việc đầu tư dự án là cần thiết như tờ trình của Chính phủ; đồng thời phù hợp với chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội và quy hoạch có liên quan. Trong đó, phù hợp chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội và Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050, Quy hoạch mạng lưới đường sắt thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050, các Quy hoạch vùng và các Quy hoạch tỉnh có liên quan đã được phê duyệt.
Về công nghệ của dự án, đại biểu cho rằng đây là tuyến đường sắt liên vận quốc tế giữa Việt Nam và Trung Quốc, nên cần làm rõ việc lựa chọn công nghệ đường sắt chạy trên ray và điện khí hóa có phù hợp với công nghệ đường sắt của Trung Quốc hay không?
Ông Tiến đề nghị quan tâm đến việc kết nối ga với các đường hiện có và các tuyến đường trong quy hoạch của các địa phương.
Đại biểu Tiến đề nghị đơn vị đầu tư rà soát vị trí, chức năng của mỗi ga để bảo đảm phù hợp với quy hoạch của các địa phương có đường sắt chạy qua; bảo đảm kết nối giao thông cũng như thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.
Đại biểu cũng nhất trí với tờ trình của Chính phủ, dự án được đầu tư theo hình thức đầu tư công và phân kỳ đầu tư cùng với các chính sách đặc thù.
Tuy nhiên ông này kiến nghị, khi dự án hoàn thành sẽ tồn tại nhiều tuyến đường song hành cùng khu vực với các hình thức vận tải khác nhau. “Vì thế, cần đánh giá tác động khi dự án hoàn thành tác động như thế nào đến thị phần vận tải và hoạt động kinh doanh vận tải trên từng tuyến đường để có phương án xử lý phù hợp”, đại biểu Tiến đề nghị.
