Năm 2006, siêu bão Xangsane đổ bộ vào miền Trung. Thời điểm đó, cơn bão gây mưa lớn, ngập úng, làm lượng lớn nông sản tới mùa thu hoạch bị hư hỏng.
Chứng kiến cảnh tượng trên, một năm sau, mùa hè 2007, cậu sinh viên năm ba Phạm Hữu Tâm trở về quê (Quảng Nam cũ) bắt tay chế tạo chiếc máy sấy nông sản đầu tiên tại địa phương. Hàng dài người xếp hàng chờ tới lượt sấy. Nhờ đó, nhiều nông sản được “cứu” sau mỗi mùa mưa bão.
Đây là khởi nguồn cho quyết định theo đuổi lĩnh vực sản xuất máy phục vụ nông nghiệp của ông Phạm Hữu Tâm, hiện là CEO Công ty Cổ phần Kỹ nghệ Xanh Việt Nam.
Câu chuyện trên được ông chia sẻ tại buổi thảo luận “Hình thành khởi nghiệp bài bản – Khác biệt để tồn tại” do Group Quản trị & Khởi nghiệp tổ chức mới đây.
“Cảm xúc khi lắp thành công máy sấy cho nông dân vẫn còn ám ảnh tôi đến tận ngày hôm nay”, vị CEO xúc động, bởi sản phẩm của ông giải quyết được thiệt hại do thiên tai gây ra đối với quê hương.
Theo ông, ý tưởng khởi nghiệp của doanh nghiệp đến từ việc giải quyết “nỗi đau”, hay các vấn đề mà xã hội gặp phải. Giải quyết từng nỗi đau chính là chìa khóa giúp doanh nghiệp tồn tại, phát triển. Đến nay, các sản phẩm của công ty có mặt tại hầu hết tỉnh/thành trên cả nước và đã được xuất khẩu.
Giải quyết bài toán cho quê hương cũng là câu chuyện được CEO Công ty Sokfarm, ông Phạm Đình Ngãi chia sẻ tại hội thảo.
Ông cho hay, doanh nghiệp cũng dựa vào điều kiện bất lợi tại địa phương để phát triển mô hình kinh doanh. Cụ thể, tỉnh Trà Vinh (cũ) có sẵn diện tích trồng dừa rất lớn nhưng người nông dân phải đối mặt với tình trạng ngập mặn. Khi bị ngập mặn, những trái dừa bị teo và rụng, ảnh hưởng đến năng suất thu hoạch. Các vùng dừa không còn giá trị kinh tế, nhiều hộ dân có xu hướng đốn bỏ cây.
Để thích ứng với điều kiện tự nhiên, ông Ngãi và các cộng sự đã kế thừa, nối tiếp nghề thu mật hoa dừa truyền thống của người Khmer Nam Bộ để tạo ra sản phẩm đặc trưng từ chính cây dừa vùng ngập mặn. Sau này, các sản phẩm cũng đã được xuất khẩu sang thị trường Hà Lan, Nhật Bản.
Ông Lê Minh Trí, Phó Giám đốc Công ty Trí Tín, chia sẻ, đơn vị khởi nghiệp từ cây rong nho và cũng tạo sự khác biệt từ chính điều kiện tự nhiên bất lợi.
Năm 2004, khi Trí Tín được thành lập, các sản phẩm rong biển trên thị trường Việt Nam đều nhập khẩu từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc. Khi doanh nghiệp mang rong nho Việt sang chào hàng tại Hàn Quốc, rất nhiều người cho rằng việc bán hàng này là vô nghĩa, giống như “chở củi về rừng”, ông Trí kể.
Tuy nhiên, ban lãnh đạo công ty nhìn ra sự khác biệt. Bởi, sản phẩm nông sản nào cũng phụ thuộc vào yếu tố môi trường, khí hậu. Chính hai yếu tố này mới tạo nên đặc sản địa phương.
Tương tự, Nhật Bản và Hàn Quốc là hai quốc gia nằm trong đới khí hậu ôn đới. Việt Nam lại nằm trong đới khí hậu nhiệt đới. Mỗi đới khí hậu khác nhau sẽ tạo ra hệ sinh thái cây trồng, vật nuôi khác nhau.
Do đó, công ty Trí Tín quyết định chào bán rong nho ra nước ngoài và được thị trường nước bạn đón nhận. Đây là tiền đề để doanh nghiệp phát triển thêm một số loại rong biển mới.
Ý tưởng khởi nghiệp đến từ 3 doanh nghiệp khác nhau nhưng đều có điểm chung là biến những điều kiện bất lợi thành cơ hội để bắt đầu mô hình kinh doanh và dần gặt hái thành công.
Theo bà Trương Tố Như, Founder Branding CEO, khác biệt trong hành trình khởi nghiệp có thể không phải là điều gì quá to tát. Đây có thể là con đường mà một doanh nhân dám bước đi. Trong khi người khác chưa nhìn ra giá trị, vị doanh nhân lại nhìn thấy.
Tuy nhiên, bà cho rằng, khởi nghiệp không phải chỉ ở ý tưởng mà còn ở sức bền. Ngoài ra, các yếu tố như: tìm được cộng sự ăn ý; công nghệ phù hợp; đáp ứng được nhu cầu khách hàng trong guồng quay thị trường; và biết làm thương hiệu cũng rất quan trọng.
“Khởi nghiệp bài bản không phải là có sẵn một bản kế hoạch mà chúng ta cần biết cách học, biết cách sửa và biết cách đứng lên. Khác biệt không phải là khoe mình khác mà tạo ra giá trị thật cho người khác, làm sao để đưa sản phẩm thật đến với nhiều người hơn”, nữ doanh nhân nói.
