Phó thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Bình Minh vừa ký Quyết định 2109/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Định hướng thu hút, quản lý và sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi của các nhà tài trợ nước ngoài giai đoạn 2021-2025”.
Theo đó, về kế hoạch bố trí vốn ODA và vay ưu đãi của các nhà tài trợ nước ngoài (NTTNN), tổng số vốn ODA và vay ưu đãi của các NTTNN dự kiến bố trí trong giai đoạn 2021-2025 khoảng 527.100 tỷ đồng (tương đương với gần 23 tỷ USD).
Trong đó, phần vay cấp phát từ ngân sách Trung ương là 305.000 tỷ đồng (bao gồm chi cho đầu tư phát triển là 300.000 tỷ đồng, chi cho hành chính sự nghiệp đối với các hiệp định ký từ năm 2017 trở về trước là 5.100 nghìn tỷ đồng). Vay về cho vay lại là 222.000 tỷ đồng (bao gồm cho vay lại từ ngân sách Trung ương đối với ngân sách địa phương và cho vay lại doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp công lập).
VỐN ODA KHÔNG HOÀN LẠI ƯU TIÊN PHÁT TRIỂN CƠ SỞ HẠ TẦNG, CHỐNG BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU…
Căn cứ theo Nghị quyết số 29/2021/QH15 ngày 28/7/2021 của Quốc hội về Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025, trong số 300.000 tỷ đồng vốn ODA và vay ưu đãi của các NTTNN cấp phát từ ngân sách Trung ương, 270.000 tỷ đồng sử dụng cho các dự án chuyển tiếp và các dự án mới (bao gồm số vốn phân bổ cho các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương là 179.657,898 tỷ đồng, số vốn chưa phân bổ chi tiết cho các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương là 90.342,102 tỷ đồng), 30.000 tỷ đồng là vốn dự phòng.
Định hướng ưu tiên sử dụng vốn ODA và vay ưu đãi của các NTTNN giai đoạn 2021-2025 theo ngành, lĩnh vực về cơ bản thực hiện theo Nghị định số 56/2020/NĐ-CP ngày 25/5/2020.
Cụ thể, vốn ODA không hoàn lại ưu tiên sử dụng để thực hiện chương trình, dự án phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế-xã hội; tăng cường năng lực; hỗ trợ xây dựng chính sách, thể chế và cải cách; phòng, chống, giảm nhẹ rủi ro thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu; an sinh xã hội; chuẩn bị các dự án đầu tư hoặc đồng tài trợ cho dự án sử dụng vốn vay ưu đãi của các NTTNN nhằm làm tăng thành tố ưu đãi của khoản vay.
Vốn vay ODA được ưu tiên sử dụng cho các chương trình, dự án trong lĩnh vực y tế, giáo dục, giáo dục nghề nghiệp, thích ứng với biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường, hạ tầng kinh tế thiết yếu không có khả năng thu hồi vốn trực tiếp.
Vốn vay ưu đãi của các NTTNN được ưu tiên sử dụng cho chương trình, dự án vay về để cho vay lại theo quy định của pháp luật về cho vay lại vốn vay ODA, vay ưu đãi của Chính phủ; chương trình, dự án thuộc nhiệm vụ chi của ngân sách nhà nước trong lĩnh vực phát triển hạ tầng kinh tế-xã hội.
Đồng thời căn cứ nhu cầu thực tế, bổ sung lĩnh vực thảm họa, dịch bệnh tăng trưởng xanh và đổi mới sáng tạo ưu tiên sử dụng vốn ODA không hoàn lại trong giai đoạn này.
ƯU TIÊN VỐN ODA CHO CÁC DỰ ÁN KẾT NỐI LIÊN VÙNG, LIÊN TỈNH…
Bên cạnh đó, theo Quyết định 2109/QĐ-TTg, định hướng phân bổ vốn ODA và vay ưu đãi của các NTTNN giai đoạn 2021-2025 theo vùng kinh tế, được ưu tiên ODA không hoàn lại và ODA vốn vay cho các địa phương có điều kiện phát triển kinh tế, xã hội khó khăn thông qua cơ chế cấp phát từ ngân sách Trung ương.
Ưu tiên sử dụng vốn ODA và vay ưu đãi của các các nhà tài trợ nước ngoài các dự án cải thiện cơ sở hạ tầng, giúp các vùng, địa phương khó khăn phát triển kinh tế, dần bắt kịp với các vùng, địa phương khác.
Cùng với đó, ưu tiên sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi của các NTTNN tại các vùng, địa phương có khả năng huy động vốn trong nước thấp; các dự án hỗ trợ giải quyết các vấn đề bức xúc trong quá trình đô thị hóa nhanh ở các tỉnh.
Ưu tiên sử dụng vốn vay ưu đãi của các NTTNN cho các địa phương phát triển, các dự án phù hợp với trình độ phát triển, năng lực hấp thụ và sử dụng vốn ODA, vốn vay ưu đãi của các nhà tài trợ nước ngoài của địa phương tiếp nhận; các dự án kết nối liên vùng, liên tỉnh tại các khu vực Tây Bắc, Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long để có điều kiện phát triển nhanh hơn.
Liên quan đến việc huy động, quản lý và sử dụng vốn ODA trong giai đoạn 2021-2025, theo Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Trần Quốc Phương, trong giai đoạn cần tiếp tục giảm tỷ trọng cấp phát, tăng tỷ trọng vay về cho vay lại đối với các chương trình, dự án của địa phương với cơ chế ngân sách Nhà nước cấp phát một phần, ngân sách địa phương vay lại một phần theo tỷ lệ do Chính phủ quy định.
“Kiên quyết hạn chế sử dụng vốn ODA và vay ưu đãi của các nhà tài trợ nước ngoài để tài trợ cho các dự án không yêu cầu ngoại hối để có được vốn hàng hóa hoặc công nghệ đồng thời hạn chế thực hiện các nghĩa vụ bằng ngoại tệ để tài trợ cho các khoản chi tiêu địa phương.”, ông Phương nói.
