Động thái không nằm ngoài dự báo này đưa lãi suất tham chiếu của đồng euro về 2%, bằng một nửa so với mức đỉnh 4% vào giữa năm 2023 trước khi ECB khởi động chu kỳ chính sách tiền tệ.
“Đặc biệt, quyết định giảm lãi suất này dựa trên đánh giá cập nhật của ECB về triển vọng lạm phát, các động lực lạm phát lõi và mức độ truyền dẫn của chính sách tiền tệ vào nền kinh tế”, tuyên bố của ECB sau cuộc họp ở Frankfurt cho biết.
Theo hãng tin CNBC, trong một cuộc họp báo sau cuộc họp của ECB, Chủ tịch ECB Christine Lagardge tiết lộ rằng trong hội đồng thống đốc, có một thành viên không ủng hộ quyết định giảm lãi suất này.
Đợt giảm lãi suất này của ECB diễn ra sau khi số liệu thống kê mới nhất cho thấy lạm phát ở khu vực đồng tiền chung eurozone trong tháng 5 giảm xuống thấp hơn mức mục tiêu 2% của ECB. Theo số liệu sơ bộ, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của khu vực trong tháng trước chỉ tăng 1,9% so với cùng kỳ năm ngoái.
Trong dự báo kinh tế cập nhật hàng quý công bố sau cuộc họp này, ECB dự báo tốc độ lạm phát bình quân của năm 2025 là 2%, giảm từ mức dự báo 2,3% đưa ra hồi tháng 3.
“Việc điều chỉnh giảm dự báo lạm phát 0,3 điểm phần trăm cho cả năm 2025 và 2026 chủ yếu phản ánh dự báo rằng giá năng lượng sẽ thấp hơn và đồng euro còn tiếp tục tăng giá”, ECB cho biết.
Từ đầu năm đến nay, đồng euro đã tăng giá khoảng 10% so với USD. Sau khi ECB giảm lãi suất, đồng euro có lúc tăng gần 0,6% trong phiên giao dịch ngày 5/6, đạt 1 euro đổi gần 1,15 USD. Giá dầu Brent giao sau tại thị trường London đã giảm hơn 13% kể từ đầu năm, còn hơn 65 USD/thùng.
Tuy hạ dự báo lạm phát toàn phần, ECB nâng dự báo lạm phát lõi của năm nay lên 2,4%, từ mức 2,4% đưa ra hồi tháng 3. Nguyên nhân phía sau kỳ vọng lạm phát lõi tăng là lạm phát giá dịch vụ còn dai dẳng ở mức cao.
Bà Lagarde cũng lưu ý rằng “triển vọng lạm phát của khu vực đồng euro đang trở nên bất định hơn bao giờ hết”.
Tăng trưởng kinh tế eurozone vẫn đang trong tình trạng ảm đạm dù ECB đã hạ lãi suất liên tục 8 lần trong vòng 1 năm trở lại đây. Số liệu mới nhất cho thấy trong quý 1 năm nay, nền kinh tế khu vực tăng trưởng 0,3% so với quý trước. Trong lần cập nhật này, ECB giữ nguyên dự báo tăng trưởng kinh tế eurozone năm 2025 ở mức 0,9%, cho rằng sự tăng trưởng mạnh hơn dự báo trong quý 1 sẽ bù lại một phần khả năng suy giảm tăng trưởng trong những quý còn lại.
“Sự bất định về chính sách tương mại được dự báo sẽ tiếp tục gây áp lực lên hoạt động đầu tư và xuất khẩu, nhất là trong ngắn hạn. Nhưng đầu tư của chính phủ cho quốc phòng và hạ tầng tăng lên sẽ hỗ trợ nhiều hơn cho tăng trưởng trong trung hạn”, tuyên bố của ECB viết.
Đợt hạ lãi suất này của ECB diễn ra vào một thời điểm quan trọng đối với nền kinh tế eurozone, khi doanh nghiệp và các nhà hoạch định chính sách trong khu vực đương đầu với một bối cảnh hết sức bấp bênh do căng thẳng thương mại toàn cầu leo thang. Chính sách thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn đang là một mối quan ngại chính của eurozone, và thuế quan mà Mỹ áp lên hàng hóa châu Âu được dự báo sẽ gây áp lực suy giảm tăng trưởng đối với nền kinh tế khu vực, nhất là thuế qua áp theo ngành như thuế thép và ô tô.
Tác động của thuế quan đối với lạm phát ở eurozone đến hiện tại chưa được xác định rõ ràng và có thể phụ thuộc vào việc Liên minh châu Âu (EU) có đáp trả thuế quan của Mỹ hay không và đáp trả như thế nào. Hiện EU đang hoãn trả đũa Mỹ để đàm phán, nhưng các nhà lãnh đạo của khối đã nói rằng họ sẵn sàng thực thi các biện pháp đáp trả nếu cần thiết. Ngoài ra, giới chuyên gia cũng còn chưa chắc chắn liệu kế hoạch tăng chi tiêu quốc phòng của các chính phủ châu Âu sẽ có ảnh hưởng ra sao đến nền kinh tế.
Sau cuộc họp ngày 5/6, ECB không đưa ra tín hiệu nào về đường đi của lãi suất trong thời gian tới, khiến giới phân tích không thể đưa ra dự báo đồng nhất về việc các nhà hoạch định chính sách tiền tệ ở Frankfurt sẽ làm gì tiếp theo.
“ECB ngày hôm nay hạ lãi suất, nhưng chúng tôi không cho là họ sẽ lại hạ lãi suất vào tháng tới”, nhà kinh tế trưởng Iren Lauro của công ty Schroders nhận định trong một báo cáo. Bà Lauro cho rằng hiện chưa có dấu hiệu nào cho thấy thuế quan khiến tăng trưởng kinh tế eurozone suy giảm, nên ECB có thể sẽ tạm dừng việc giảm lãi suất.
“Lãi suất đã giảm về điểm giữ của khoảng lãi suất trung tính theo ước tính của ECB, nên khả năng tiếp tục giảm lãi suất đã giảm xuống. ECB đã có thể chuyển trạng thái từ cấp bách sang kiên nhẫn”, bà nhận định.
Một số nhà phân tích khác lập luận rằng lãi suất nên giảm xuống thấp hơn vì áp lực lạm phát đang ngày càng suy yếu.
“Với áp lực lạm phát giảm nhanh và các trở ngại đối với tăng trưởng đang nổi lên, ECB đang đánh giá thấp rủi ro của việc lạm phát đuối so với mục tiêu”, nhà phân tích Natasha May của công ty JPMorgan Asset Management nhận định, cho rằng ECB có thể tạm dừng việc giảm lãi suất trong tháng 7 nhưng một đợt giảm lãi suất nữa trong năm nay là một khả năng rõ ràng.
