Hai thập kỷ ‘liên kết trên giấy’
Phát biểu tại Hội nghị “Liên kết phát triển du lịch một số tỉnh, thành trong khu vực Duyên hải miền Trung – Tây Nguyên” tổ chức ngày 30/5 tại Bình Định, PGS.TS Phạm Trung Lương – nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển du lịch, cho biết, từ cách đây 20 năm, Đề án phát triển du lịch miền Trung – Tây Nguyên đã đề cập yêu cầu liên kết vùng. Tuy nhiên, đến nay, rất khó chỉ ra một mô hình liên kết nào thực sự thành công.
Lý do, sau khi tìm hiểu, vị chuyên gia này nhận thấy không thể liên kết thành công nếu trong đó có “dòng máu” địa phương chủ nghĩa, sau này khi sáp nhập có thể sẽ là yếu tố cản trở.
Trong khi đó, du lịch là ngành kinh tế tổng hợp, có tính liên vùng, liên ngành, nếu không liên kết rất khó phát triển.
“Liên kết vùng đề ra rất nhiều dự án, mô hình, nhưng thực hiện bằng cách nào? Nguồn lực để thực hiện không có, chỉ từ đóng góp của địa phương, nhưng mức đóng góp như thế nào là hợp lý? Do đó, tới đây, các địa phương cần phải ngồi lại, phân công thật rõ trách nhiệm và quyền lợi của các bên tham gia, cùng với sự hỗ trợ của Chính phủ thì mới thành công”, ông lưu ý.
Là người từng chứng kiến, đồng thời là thành viên tham gia ký kết văn bản hợp tác phát triển du lịch trước đây, ông Nguyễn Quang Thắng, Phó Chủ tịch Hiệp hội du lịch Nha Trang, Khánh Hòa, nêu thực trạng, tuy triển khai là vậy nhưng sau đó không có đánh giá, tổng kết, rút kinh nghiệm dẫn đến câu chuyện liên kết du lịch 20 năm qua gần như làm lại từ đầu.
Ông Lâm Hải Giang, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định, thừa nhận, dù địa phương đã ký kết chương trình liên kết với 6 tỉnh duyên hải và Tây Nguyên, cũng như 5 tỉnh vùng kinh tế trọng điểm miền Trung, nhưng hợp tác vẫn thiên về hình thức, chưa hình thành được sản phẩm du lịch thực sự khác biệt, thiếu cơ chế điều phối ổn định và bền vững.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Hà Trung, Phó Tổng Giám đốc CTCP Du lịch Vietravel, cho rằng, các sản phẩm du lịch hiện nay chưa mang tính hỗ trợ lẫn nhau giữa các địa phương. “Không có sự phối hợp chiến lược, mỗi tỉnh quảng bá và phát triển sản phẩm riêng, khiến du lịch vùng chưa thể phát huy sức mạnh liên kết”.
Hạ tầng yếu và thiếu sản phẩm liên vùng đặc trưng
Một điểm nghẽn quan trọng được các chuyên gia chỉ ra là hạ tầng giao thông, đặc biệt là hàng không. Nhiều địa phương chưa có đường bay thẳng quốc tế hoặc nội địa thuận tiện, khiến khách du lịch gặp khó khăn khi di chuyển.
Bà Trần Thị Kim Qui – Phó Tổng Giám đốc Thường trực FLC Hotels & Resorts, kể rằng một đoàn khách quốc tế quy mô gần 10.000 người dù rất muốn ký hợp đồng đưa khách về Quy Nhơn nhưng cuối cùng không thể thực hiện được do không có phương án bay thuận tiện.
“Dù không có chuyến bay thẳng, họ vẫn chấp nhận bay đến TPHCM rồi nối chuyến đến Quy Nhơn. Tuy nhiên, việc phải chờ đợi quá lâu tại sân bay trung chuyển khiến du khách mệt mỏi, ảnh hưởng không nhỏ đến ấn tượng ban đầu”, bà Qui nói.
Là thị trường có lượng khách đến Việt Nam thuộc top đầu nhưng bà Choice Young Gill, CEO của DA Trip – doanh nghiệp đến từ Hàn Quốc, cũng chia sẻ, việc thiếu chuyến bay thẳng từ Hàn Quốc đến Bình Định đang cản trở dòng khách Hàn đến khu vực này, dù nhu cầu chơi golf và nghỉ dưỡng rất lớn.
Chưa kể, các sản phẩm du lịch cũng chưa đa dạng, thiếu thông tin quảng bá về điểm đến.
Do đó, Phó Chủ tịch UBND Bình Định, ông Lâm Hải Giang, kiến nghị, để hợp tác liên kết phát triển du lịch khu vực duyên hải miền Trung – Tây Nguyên có hiệu quả, cần có cơ chế điều phối linh hoạt, rõ trách nhiệm, tránh liên kết hợp tác kiểu “trên giấy” như trước.
Theo ông, muốn liên kết hiệu quả, cần cơ chế điều phối liên tỉnh có sự phân công cụ thể, rõ ràng trách nhiệm và quyền lợi của các bên tham gia. Các chủ thể trong hợp tác không chỉ là chính quyền mà còn cần sự tham gia chủ động của doanh nghiệp, hiệp hội du lịch.
Hơn nữa, muốn làm tốt phải tập trung cho công tác quảng bá xúc tiến; xây dựng cơ sở dữ liệu chung của các tỉnh trong khu vực, từ đó có tài nguyên để quảng bá tốt hơn.
Cùng với đó là xây dựng sản phẩm liên vùng, khai thác các thế mạnh đặc trưng của từng địa phương, từ đó gia tăng thêm giá trị các tour tuyến du lịch, đặc biệt là chia sẻ về giá thành để có mức giá hợp lý.
“Phải xác lập hệ giá trị và thương hiệu du lịch vùng, từ đó tạo ra môi trường vừa hợp tác vừa cạnh tranh lành mạnh”, ông Giang đề xuất.
Chỉ đạo tại hội nghị, ông Hà Văn Siêu, Phó Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam, cho rằng, liên kết giữa các tỉnh duyên hải miền Trung – Tây Nguyên về du lịch sẽ mở rộng không gian phát triển, kết hợp lợi thế biển và cao nguyên, tạo ra những trải nghiệm khác biệt, hấp dẫn du khách.
Tuy nhiên, để liên kết thành công, cần có yếu tố đột phá, nhất là vai trò quyết liệt của người đứng đầu các địa phương trong việc xây dựng và thực hiện chiến lược liên kết vùng.
